Rinneadh 40,000 iarraidh SF le comhlachtaí poiblí

16 Meitheamh 2019

In 2019, fuair an Coimisinéir Faisnéise, Peter Tyndall, an méid ab airde iarratas ar athbhreithniú ar chinneadh um Shaoráil Faisnéise (SF) le deich mbliana anuas.  Tugadh méadú 89% faoi deara in Oifig an Choimisinéara ar iarratais ar athbhreithniú ar chinntí a rinne comhlachtaí poiblí faoin Acht SF ó 2009.  Rinneadh beagnach 40,000 iarraidh SF le gach comhlacht poiblí in 2019 - ar méadú 179% é seo i gcomparáid leis an tréimhse deich mbliana anuas.

Rinneadh 39% de na hiarrataí SF go léir le ranna rialtais nó comhlachtaí stáit, agus fuair FSS 29% de na hiarrataí go léir.  Rinne cliaint le comhlachtaí poiblí 51% de na hiarrataí SF agus rinne iriseoirí 23% díobh.

Foilsíodh na figiúirí mar chuid de Thuarascáil Bhliantúil an Choimisinéara Faisnéise don bhliain 2019.

D’iarr an Coimisinéir go ndéanfaidh an Rialtas a bheidh ag teacht isteach athbhreithniú ar an Acht SF.

Dúirt an Coimisinéir Faisnéise:

“I ndiaidh dom an tAcht SF 2014 a oibriú le cúig bliana anuas, is soiléir dom gur gá feabhas suntasach a chur ar chúrsaí.  Tá roinnt moltaí déanta agam atá dírithe ar fheabhas a chur ar an Acht do gach duine, úsáideoirí agus comhlachtaí poiblí ina measc”.

Áirítear leis na moltaí:

  • Binse riaracháin a thabhairt isteach chun breithniú tapa a dhéanamh ar achomhairc an Choimisinéara agus chun an t-ualach atá ar na cúirteanna a laghdú
  • Ailíniú níos dlúithe idir na córais SF agus Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol
  • Síneadh a chur leis an Acht SF chun gach comhlacht a chuimsiú a bhfuil cistiú suntasach poiblí á fháil acu
  • Athbhreithniú a dhéanamh ar an bpróiseas chun díospóidí a réiteach maidir le cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil comhlachtaí cumhdaithe ag an Acht.

Leagann an Coimisinéir Faisnéise béim freisin ina Thuarascáil Bhliantúil ar na deacrachtaí a chruthaítear d’Oifig an Choimisinéara agus do chomhlachtaí poiblí nuair a dhéantar cinneadh sa Chúirt Achomhairc maidir leis an oibleagáid atá ar chomhaltaí poiblí chun údar a thabhairt leis na hiarrataí SF a dhiúltaíonn siad. 

Dúirt an Coimisinéir:

“Is féidir leis an gcinneadh éifeacht throm a bheith aige i dtaobh an bhealaigh a phróiseálann m’Oifig athbhreithnithe agus, go deimhin, ar an mbealach a oibrítear an córas SF in Éirinn.  Maidir le cinneadh na cúirte, bhrath mé go raibh dualgas orm achomharc a dhéanamh ar an mbreithiúnas leis an gCúirt Uachtarach agus táimid ag fanacht le cinneadh na Cúirte.”

Rinne an Coimisinéir trácht freisin ar an méadú suntasach a tháinig ar an leibhéal acmhainní a bhí ag a Oifig le feidhm a bhaint astu chun déileáil le hiarrataí nach raibh tromchúiseach nó le hiarrataí cráiteacha agus le hiarratais ar athbhreithniú. 

Dúirt an Coimisinéir:

“Ábhar ollmhór frustrachais é dóibh siúd go léir a bhfuil orthu an córas SF a oibriú gur cosúil nach bhfuil aon mheas ag na daoine siúd ar an ualach suntasach riaracháin a chruthaíonn é seo.”

Cuireann an Coimisinéir fáilte ina thuarascáil bhliantúil roimh an laghdú ar an méid iarrataí measta a rinne comhlachtaí poiblí (cásanna nach ndéanann comhlachtaí poiblí cinneadh faoi iarraidh SF in am), agus roimh chomhoibriú feabhsaithe ag comhlachtaí poiblí i rith na n-athbhreithnithe a rinne sé ar chinntí.

Tá Tuarascáil Bhliantúil an Choimisinéara Faisnéise don bhliain 2019 ar fáil ag www.oic.ie

Cás-Staidéir

Tugtar achoimre i dTuarascáil Bhliantúil an Choimisinéara Faisnéise ar roinnt príomhchinntí a d’eisigh a Oifig i rith 2019, an méid seo a leanas ina measc:

Choimeád an Roinn Oideachais agus Scileanna measúnuithe sábháilteachta ó dhóiteán scoile siar (Leathanach 5 - Cás 190017)

I gcás amháin, dhiúltaigh an Roinn Oideachais agus Scileanna rochtain ar thuarascálacha ar mheasúnuithe sábháilteachta ó dhóiteán a rinneadh ar scoileanna a thóg cuideachta tógála ar leith.  Dhiúltaigh an Roinn chun na taifid a scaoileadh bunaithe ar roinnt foras, go ndéanfaí díobháil dá breithniúcháin ar imeachtaí dlíthiúla, b’ionann an tsaincheist agus sub judice agus bhí na taifid íogair i dtaobh cúrsaí tráchtála de ina measc.

Luaigh an Coimisinéir Faisnéise go raibh buarthaí faoi shábháilteacht ó dhóiteán i gceist maidir le scoileanna áirithe agus gur chuir an Roinn tús le himeachtaí cúirte in aghaidh na cuideachta tógála, a bhí san fhearann poiblí.  Mheas an Coimisinéir gurbh fhearr a bheadh sé ar mhaithe le leas an phobail da scaoilfí leis na taifid.  Tá achomharc déanta ag an Aire Oideachais agus Scileanna ar chinneadh an Choimisinéara leis an Ard-Chúirt.

Diúltaíonn Comhairle Chill Mhantáin comhaontú ionad siopadóireachta Bhré (Leathanach 48 – Cás 53430)

Dhiúltaigh Comhairle Contae Chill Mhantáin chun cóip a scaoileadh dá comhaontú le forbróir Ionad Siopadóireachta Florentine i mBré.  Luaigh an Chomhairle go raibh an comhaontú íogair i dtaobh cúrsaí tráchtála de agus go raibh dualgas muiníne idir an Chomhairle agus an forbróir. Dhiúltaigh an Coimisinéir argóint na Comhairle agus dúirt sé nach bhféadfadh comhshúil a bheith le rúndacht, nuair a chuirtear san áireamh go bhfuil an tAcht SF ann, maidir le talamh phoiblí a chur amach ar tairiscint go poiblí.

Oifig an Choimisinéara um Fhaisnéis Comhshaoil

Is é Peter Tyndall an Coimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil freisin.  Is é ról an Choimisinéara chun cinneadh a dhéanamh faoi achomhairc a dhéanann baill den phobal nach bhfuil sásta leis an toradh a bhíonn ar a n-iarrataí le húdaráis phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol faoi na Rialacháin um Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol.

Fuair Oifig an Choimisinéara um Fhaisnéis Comhshaoil an méid ab airde achomharc ar chinntí a rinne údaráis phoiblí ó bunaíodh an Oifig in 2007.  Rinneadh 64 achomharc leis an gCoimisinéir.  Ina theannta sin, rinneadh an líon ab airde cinntí a rinne an Oifig a achomharc leis na cúirteanna i stair na hOifige.

I measc na gcásanna ar déileáladh leo in 2019, bhí:

Dhiúltaigh an Roinn rochtain ar fhaisnéis faoin bhfiadhúlra (Leathanach 84 - an CFC 18/0029)

Dhiúltaigh an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta rochtain ar thaifid a bhain leis an tionchar ar fhiadhúlra a imríonn an Bille Oidhreachta (a dhéanann foráil don tréimhse dhúnta a laghdú inar féidir fásra a ghearradh agus a dhó).  Rinne an Coimisinéir an cinneadh gur cheart faisnéis fhíriciúil agus eile i gcodanna de Mheabhrán cruinniú Rialtais de chinneadh Rialtais a scaoileadh.

 

Iarratais Mheáin:

Dave Nutley

Ceann na Cumarsáide

Oifig an Choimisinéara Faisnéise

Guthán Póca: 086 023 1420

Ríomhphost: david.nutley@ombudsman.ie